« و المرء فى سكرة ملهية » اين جمله و دو جمله بعد در توصيف شخص مورد نظرى است كه به دام مرگ مبتلا شده است . فرموده است : و آن مرد در حالت تحيّرى كه او را مشغول داشته فرو رفته است . در بعضى نسخه هاى نهج البلاغه به جاى « ملهية » ، « ملهثة » نقل شده . « ملهثة » از مادّه « لَهْث » به معناى حالت تشنگى شديد سگ است كه دهان خود را باز كرده و زبانش را بيرون آورده است ، اين حالت دلالت بر شدّت تشنگى سگ و بحرانى بودن حال آن حيوان دارد ، و مقصود از آن در اين مقام شدّت اضطراب محتضر است ; يعنى اين شخص در آن هنگام حالت بسيار سختى دارد . « و غمرة كارثة » و در حالتى كه او در فرو رفتگى بسيار شديد است . « غمرة » به معناى منتهاى فرو رفتگى است ، « كارثة » به معناى سختى خيلى شديد است . « و انّة موجعة » و ناله هاى دردناك . « انّة » به معناى ناله است ، « موجعة » از « وجع » به معناى دردناك است . مقصود اين است كه آن شخص در آن هنگام داراى ناله هاى دردناك و دلسوز است . « و جذبة مكربة » اينجا نوبت به ملائكه مىرسد كه او را به طرف مرگ مىكشند و جان از كالبد او بيرون مىكشند ; يعنى در حالتى كه ملائكه روحش را از بدنش بيرون مىكشند كه موجب زحمت و نگرانى او مىشود . اين جمله اشاره به آيه شريفه قرآن است كه فرموده : ( و الملائكة باسطوا ايديهم اخرجوا انفسكم ) ( 1 ) ملائكه دستهاى خود را دراز مىكنند تا جان شما را بيرون بياورند . « و سوقة متعبة » اين جمله هم به همان معناست ، اينها در حال انتقال او به طرف مرگ هستند . در قرآن آمده است : ( كأنّما يساقون الى الموت و هم ينظرون ) ( 2 )

--> 1 - سوره انعام ، آيه 93 2 - سوره انفال ، آيه 6